RCQT ศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัม · มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

งานวิจัย › โครงการวิจัยหลัก 2023–2030

งานวิจัย · โครงการวิจัยหลัก

โครงการวิจัยหลัก 8 โครงการ ตั้งแต่เซนเซอร์ถึงคอมพิวเตอร์ควอนตัม

เครือข่ายนักวิจัยของ RCQT ทุ่มเทงานให้โครงการวิจัยหลัก 8 โครงการ ทุนสามปีจากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (2023–2025) ช่วยสร้างทีมและคัดเลือกโครงการมุ่งเป้าได้ 6 โครงการ ช่วงปี 2026–2030 มี 5 โครงการที่ใช้คอมพิวเตอร์ควอนตัมใน IBM Quantum Network ผ่านความร่วมมือระหว่าง มช. กับมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ ส่วนอีก 3 โครงการเป็นเซนเซอร์ควอนตัมที่พัฒนาคู่ขนานกันไป

ภาพรวมโครงการทั้ง 8

ทั้งสองช่วงใช้โครงการชุดเดียวกัน 8 โครงการ ปี 2025 คัดเลือก 6 โครงการเป็นโครงการมุ่งเป้า ปี 2026 จัดกลุ่มทั้ง 8 โครงการใหม่ตามประโยชน์ที่จะได้จากคอมพิวเตอร์ควอนตัม

#โครงการปี 2025 · ทุน มช. ปี 2026–2030อ่านต่อ
1ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันประเทศเชิงควอนตัม
การอบอ่อนเชิงควอนตัม
โครงการมุ่งเป้าคอมพิวเตอร์ควอนตัมการอบอ่อนเชิงควอนตัมเพื่อความมั่นคง
CEQT · ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์
ลองแล็บการอบอ่อน
2การเงินและเศรษฐมิติเชิงควอนตัม
แบบจำลองตลาดหลักทรัพย์
โครงการมุ่งเป้าคอมพิวเตอร์ควอนตัมCEQT · การเงิน
ลองแล็บการตั้งราคาออปชัน
ลองแล็บการอบอ่อน
3การออกแบบวัสดุเชิงควอนตัม
เรขาคณิตควอนตัมแบบแฟร็กทัลและแคลคูลัสเศษส่วน
โครงการมุ่งเป้าคอมพิวเตอร์ควอนตัมCEQT · ทฤษฎีพื้นฐาน
CEQT · เคมี
ลองแล็บแบตเตอรี่แฟร็กทัล
4ดาวเทียมวงโคจรต่ำและโดรน
ใช้ได้ทั้งงานพลเรือนและการป้องกันประเทศ
โครงการมุ่งเป้าคอมพิวเตอร์ควอนตัมระบบต่อต้านโดรน
CEQT · การหาค่าเหมาะที่สุด
5การจำลองควอนตัมด้วยอะตอมเย็น
อาร์เรย์อะตอมริดเบิร์ก
ดำเนินงานต่อคอมพิวเตอร์ควอนตัมการจำลองเชิงควอนตัมด้วยอะตอมเดี่ยว
ลองเครื่องจำลองริดเบิร์ก
ทำให้อะตอมเต้น: แล็บแหนบแสง
6การนำทางด้วยอะตอมเย็นในกับดักวงแหวน
นำทางเฉื่อยได้โดยไม่พึ่ง GNSS
โครงการมุ่งเป้าเซนเซอร์ควอนตัมการนำทางเชิงควอนตัม
ลองไจโรสโคปวงแหวน
ลองการจับคู่แผนที่สำรอง GNSS
7เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอมแบบพกพา (PQAG)
สำหรับระบบพยากรณ์น้ำท่วม
โครงการมุ่งเป้าเซนเซอร์ควอนตัมเครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอม
ลองแล็บเครื่องวัดแรงโน้มถ่วง
8เครื่องวัดสนามแม่เหล็กเชิงควอนตัมด้วยอะตอมร้อน
การตรวจวัดทางชีวการแพทย์ (pre-MRI)
ดำเนินงานต่อเซนเซอร์ควอนตัมเครื่องวัดสนามแม่เหล็กเชิงอะตอม
ลองแล็บเครื่องวัดสนามแม่เหล็ก

โครงการมุ่งเป้า 6 โครงการ รวมกับอีก 2 โครงการที่ดำเนินงานควบคู่กันมา เป็น 8 โครงการ เมื่อจัดกลุ่มใหม่สำหรับปี 2026–2030 จึงได้โครงการด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัม 5 โครงการ และด้านเซนเซอร์ควอนตัม 3 โครงการ

2023–2025 จากเครือข่ายนักวิจัยสู่โครงการมุ่งเป้า 6 โครงการ

ปี 2023 มหาวิทยาลัยเชียงใหม่มอบทุนสามปีให้เครือข่าย เพื่อเปลี่ยนกลุ่มนักวิจัยควอนตัมที่กระจายอยู่หลายคณะให้เป็นแผนงานที่มีผลงานจับต้องได้ แต่ละปีมีภารกิจหลักหนึ่งเรื่อง

2023 · รู้จักทีมของเรา

ระยะที่ 1 ประเมินกำลังคนและความสามารถของทีมวิจัยจากคณะวิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ แพทยศาสตร์ เภสัชศาสตร์ และเศรษฐศาสตร์

2024 · รวมความเชี่ยวชาญ

ระยะที่ 2 ตรวจดูฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ที่แต่ละทีมพัฒนาขึ้น แล้วนำมารวมเป็นแบบของการประยุกต์ใช้ควอนตัมและต้นแบบเรือธง

2025 · คัดเลือกโครงการมุ่งเป้า

ระยะที่ 3 คัดเหลือ 6 โครงการมุ่งเป้า โดยดูจากสามเรื่อง คือ การทำงานร่วมกันของทีม ผลงานตีพิมพ์ และความพร้อมของเทคโนโลยี

โครงการมุ่งเป้า 6 โครงการ ได้แก่ ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันประเทศเชิงควอนตัม การเงินและเศรษฐมิติเชิงควอนตัม การออกแบบวัสดุเชิงควอนตัม การนำทางด้วยอะตอมเย็นในกับดักวงแหวน เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอมแบบพกพา และดาวเทียมวงโคจรต่ำ อีก 2 โครงการดำเนินงานควบคู่กันไป คือ การจำลองควอนตัมด้วยอะตอมริดเบิร์ก และเครื่องวัดสนามแม่เหล็กด้วยอะตอมร้อน ทั้งหมดครอบคลุมตั้งแต่คณิตศาสตร์บนกระดาษไปจนถึงเครื่องมือที่ใช้งานในภาคสนาม

2026–2030 คอมพิวเตอร์ควอนตัมเข้ามาเป็นเครื่องมือหลัก

ตั้งแต่ปี 2026 คอมพิวเตอร์ควอนตัมกลายเป็นเครื่องมือทำงานจริงของเครือข่าย ภายใต้บันทึกความเข้าใจระหว่างมหาวิทยาลัยเชียงใหม่กับมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ใน IBM Quantum Network นักวิจัยของ RCQT ใช้หน่วยประมวลผลควอนตัมตัวนำยิ่งยวดของ IBM ผ่านคลาวด์ได้ พร้อมซอฟต์แวร์แบบไฮบริดควอนตัม–คลาสสิก และโครงการวิจัยและฝึกอบรมนานาชาติของเครือข่าย

ทุกโครงการต้องตอบคำถามเดียวกัน คือ โจทย์ของโครงการเป็นงานที่อัลกอริทึมควอนตัมทำได้ดีหรือไม่ เช่น การหาค่าเหมาะที่สุด การจำลอง การอบอ่อน หรือการเรียนรู้ของเครื่องเชิงควอนตัม มี 5 โครงการที่ตอบว่าใช่ และกำลังพัฒนาบนโปรเซสเซอร์ของ IBM อีก 3 โครงการเป็นเซนเซอร์ควอนตัม ซึ่งหัวใจอยู่ที่การวัดมากกว่าการคำนวณ จึงเดินหน้าต่อในเส้นทางของตนเอง

โครงการด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัม 5 โครงการ

#โครงการวิธีเชิงควอนตัมใช้ทำอะไร
1ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันประเทศการอบอ่อนเชิงควอนตัม และการหาค่าเหมาะที่สุดแบบไฮบริดควอนตัม–คลาสสิกการวิเคราะห์รหัสลับ การสื่อสารที่ปลอดภัย และการป้องกันเครือข่าย เพื่อออกแบบสถาปัตยกรรมเครือข่ายที่รับมือภัยคุกคามทางการคำนวณรูปแบบใหม่ได้
2การเงินและเศรษฐมิติเชิงควอนตัมQAOA และวิธีมอนติคาร์โลเชิงควอนตัมการจัดพอร์ตการลงทุน การประเมินความเสี่ยง และการกำหนดราคาตราสารอนุพันธ์ในตลาดหลักทรัพย์ ซึ่งเป็นงานที่คอมพิวเตอร์ควอนตัมน่าจะช่วยได้เร็วที่สุดกลุ่มหนึ่ง
3การออกแบบวัสดุเชิงควอนตัมอัลกอริทึมการจำลองเชิงควอนตัม บนพื้นฐานเรขาคณิตควอนตัมแบบแฟร็กทัลและแคลคูลัสเศษส่วนโครงสร้างอิเล็กทรอนิกส์ ระบบที่มีสหสัมพันธ์สูง และอันตรกิริยาระหว่างโมเลกุล ซึ่งยากเกินกำลังซูเปอร์คอมพิวเตอร์แบบเดิม เพื่อค้นพบวัสดุใหม่ได้เร็วขึ้น
4ดาวเทียมวงโคจรต่ำและโดรนอัลกอริทึมการหาค่าเหมาะที่สุดเชิงควอนตัมการวางแผนเส้นทางโคจร การประสานฝูงโดรน เครือข่ายสื่อสาร และการจัดสรรทรัพยากร สำหรับแพลตฟอร์มตรวจวัดที่ใช้ดาวเทียมร่วมกับโดรน ทั้งงานพลเรือนและการป้องกันประเทศ
5การจำลองควอนตัมด้วยอะตอมเย็นอะตอมริดเบิร์กเดี่ยวในแหนบแสง เทียบผลกับโปรเซสเซอร์แบบเกตศึกษาฟิสิกส์ของระบบหลายอนุภาคในห้องปฏิบัติการ และใช้ทดสอบอัลกอริทึมที่รันบนคอมพิวเตอร์ควอนตัมผ่านคลาวด์ เป็นสะพานเชื่อมสองโลกนี้

โครงการด้านเซนเซอร์ควอนตัม 3 โครงการ

ทั้งสามโครงการยังเป็นหัวใจของงาน RCQT ด้านโครงสร้างพื้นฐานของประเทศ การเตือนภัยพิบัติ และการแพทย์ และใช้เลเซอร์ ระบบสุญญากาศ และวงจรอิเล็กทรอนิกส์ชุดเดียวกับสามเสาหลักงานวิจัย

เซนเซอร์ควอนตัม

การนำทางด้วยอะตอมเย็นในกับดักวงแหวน

ระบบนำทางเฉื่อยสำหรับพื้นที่ที่สัญญาณดาวเทียมถูกรบกวนหรือขาดหาย

อ่านต่อ →

เซนเซอร์ควอนตัม

เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอมแบบพกพา (PQAG)

วัดแรงโน้มถ่วงเพื่อติดตามน้ำใต้ดิน แล้วส่งข้อมูลให้ระบบพยากรณ์น้ำท่วม

อ่านต่อ →

เซนเซอร์ควอนตัม

เครื่องวัดสนามแม่เหล็กด้วยอะตอมร้อน

เครื่องวัดสนามแม่เหล็กด้วยอะตอมร้อน ใช้วัดสนามแม่เหล็กของหัวใจและสมอง และใช้อ่านสัญญาณ pre-MRI หรือ MRI แบบโพลาไรซ์ล่วงหน้า ซึ่งใช้พัลส์สนามแม่เหล็กสั้น ๆ ทำให้สปินของนิวเคลียสในร่างกายเรียงตัวก่อน แล้วให้อะตอมรับสัญญาณที่อ่อนมาก โดยไม่ต้องใช้แม่เหล็กตัวนำยิ่งยวดขนาดใหญ่

อ่านต่อ →

แผนนี้สนับสนุนยุทธศาสตร์ชาติด้านการประมวลผลขั้นสูงและเทคโนโลยีเชิงลึก และตั้งเป้าให้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นศูนย์กลางนวัตกรรมควอนตัมของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

เป้าหมายภายในปี 2030

50–70บทความในวารสารนานาชาติที่มีผลกระทบสูง
20+ในนั้นเป็นงานด้านการประยุกต์คอมพิวเตอร์ควอนตัม
5ต้นแบบเทคโนโลยีควอนตัมแบบบูรณาการ
TRL 4–6ระดับความพร้อมของเทคโนโลยีหลักที่ตั้งเป้าไว้
40–60นักศึกษาบัณฑิตศึกษาและนักวิจัยรุ่นใหม่ที่ได้รับการฝึก

นอกจากนี้ยังมีหลักสูตรและเวิร์กชอปด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัมร่วมกับพันธมิตรใน IBM Quantum Network โครงการร่วมกับ NUS และสถาบันอื่นในเครือข่ายที่เพิ่มขึ้น และการร่วมพัฒนาซอฟต์แวร์ควอนตัมแบบโอเพนซอร์ส

ใครร่วมงานบ้าง

แผนงานนี้รวมนักวิจัยจาก 9 คณะและวิทยาลัยของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

  • คณะวิทยาศาสตร์
  • คณะวิศวกรรมศาสตร์
  • คณะแพทยศาสตร์
  • คณะเภสัชศาสตร์
  • คณะเศรษฐศาสตร์
  • คณะเกษตรศาสตร์
  • คณะสัตวแพทยศาสตร์
  • วิทยาลัยศิลปะ สื่อ และเทคโนโลยี
  • วิทยาลัยการศึกษาพหุวิทยาการและสหวิทยาการ

ดูรายชื่อนักวิจัยได้ที่หน้าบุคลากร และพันธมิตรต่างประเทศได้ที่แผนที่ความร่วมมือ

ทุกส่วนเชื่อมกันอย่างไร

โครงการทั้ง 8 ตั้งอยู่บนสามเสาหลักงานวิจัยของ RCQT โครงการเซนเซอร์และเครื่องจำลองริดเบิร์กใช้อะตอมเย็นจากเลเซอร์ รวมทั้งเลเซอร์และวงจรอิเล็กทรอนิกส์ที่ห้องปฏิบัติการสร้างเอง ส่วนโครงการด้านการคำนวณอาศัยอัลกอริทึมควอนตัม การอบอ่อน และซอฟต์แวร์ ซึ่งเป็นความถนัดของ CEQT ศูนย์พี่น้องของเราในคณะวิศวกรรมศาสตร์ และ CEQT เล่างานด้านการคำนวณของแต่ละโครงการไว้แล้ว

อินโฟกราฟิก RCQT 2026–2030 ตั้งแต่การวางรากฐาน (2023–2025) ถึงการเชื่อมกับ IBM Quantum พร้อมโครงการเรือธงและเป้าหมายปี 2030
ภาพรวมแผนยุทธศาสตร์ 2026–2030 (อินโฟกราฟิกภาษาอังกฤษ) คลิกเพื่อขยาย