งานวิจัย › การทำความเย็นและการกักอะตอม
เสาหลัก 1 · แพลตฟอร์ม
การทำความเย็นและการกักอะตอม
เครื่องมือทุกเครื่องของ RCQT เริ่มจากจุดเดียวกัน คือกลุ่มอะตอมรูบิเดียมที่แสงเลเซอร์หน่วงความเร็วไว้จนเย็นเกือบถึงศูนย์สัมบูรณ์ ห่างเพียงไม่กี่ในล้านขององศา
จากอุณหภูมิห้องสู่ไมโครเคลวิน
กับดักแม่เหล็กเชิงแสง (MOT) ใช้ลำแสงเลเซอร์ 6 ลำกับสนามแม่เหล็กแบบควอดรูโพล ดักจับอะตอมรูบิเดียมราวหนึ่งพันล้านอะตอมจากไอ และทำให้เย็นลงกว่าล้านเท่า MOT เครื่องแรกของไทยเริ่มทำงานที่ QAO Lab เมื่อวันที่ 21 กรกฎาคม 2011 ที่อุณหภูมิประมาณ 140 µK เมื่อบีบกลุ่มอะตอมแล้วเปลี่ยนเป็นโมลาสเชิงแสง อุณหภูมิจะลดลงเหลือราว 10 µK จากนั้นจึงยิงอะตอมขึ้นเป็นน้ำพุ บรรจุลงแลตทิซเชิงแสง หรือจับทีละอะตอมด้วยแหนบแสง
สร้างที่นี่
อุปกรณ์ส่วนใหญ่ออกแบบและผลิตในห้องปฏิบัติการของเราเอง ได้แก่ เลเซอร์ไดโอดแบบโพรงภายนอกชนิดตาแมว (Cateye) เครื่องขยายแสงแบบเทเปอร์ที่ขยายกำลังจาก 15 mW เป็น 1.5 W วงจรล็อกเฟส ตัวล็อกความถี่แบบดิทเทอร์ วงจรขับ AOM ตัวรักษาเสถียรภาพกำลังแสง สวิตช์ขดลวดความเร็วสูง ชัตเตอร์ และตัวจัดลำดับด้วยไมโครคอนโทรลเลอร์ที่กำหนดจังหวะทุกขั้นตอน แบบเหล่านี้ 18 รายการยื่นขอสิทธิบัตรไทยแล้ว และหลายรายการวางจำหน่ายโดยบริษัท LOQ Bloc จำกัด บริษัทสปินออฟของ RCQT
อ่านหลักฟิสิกส์เพิ่มเติม
Cooling and Trapping of Neutral Atoms มี 30 บท ตั้งแต่สมการบลอคเชิงแสง ไปจนถึงแหนบแสง เกตริดเบิร์ก และหน่วยประมวลผลแบบอะตอมเป็นกลาง ส่วนงานภาคปฏิบัติในห้องปฏิบัติการอยู่ในบทที่ 18–19 (Laser Systems for Atomic Physics, The Ultracold Laboratory)
ดูขั้นตอนทั้งหมดเป็นวิดีโอได้ใน จับอะตอมเพียงตัวเดียว