เกี่ยวกับเรา
เกี่ยวกับ RCQT
เครือข่ายนักวิจัยควอนตัมทั่วทั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ทำงานด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัม การจำลองเชิงควอนตัม และเซนเซอร์ควอนตัม และต่อยอดงานวิทยาศาสตร์ให้เป็นเครื่องมือ ซอฟต์แวร์ ชิ้นส่วน และธุรกิจ
RCQT คืออะไร
ศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัมคือกลุ่มนักวิจัยทั่วมหาวิทยาลัยที่รวมตัวกันเอง ศูนย์ไม่มีอาคารเป็นของตัวเอง สมาชิกมาจาก 9 คณะและวิทยาลัย ตั้งแต่วิทยาศาสตร์ วิศวกรรมศาสตร์ และการแพทย์ ไปจนถึงเภสัชศาสตร์ เศรษฐศาสตร์ และเกษตรศาสตร์ โดยมีภาควิชาฟิสิกส์และวัสดุศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ เป็นที่ตั้ง ผศ. ดร. วรานนท์ อนุกูล ทำหน้าที่ผู้ประสานงานศูนย์ตั้งแต่ปี 2019
งานของศูนย์มีสามแนวทาง ซึ่งอาศัยทักษะเดียวกัน คือการควบคุมระบบควอนตัมทีละอะตอม ทีละโฟตอน ทีละคิวบิต หนังสือของ RCQT เรียกทักษะนี้ว่าวิศวกรรมแฮมิลโทเนียน (Hamiltonian engineering) หมายถึงการออกแบบเครื่องมือให้สร้างแฮมิลโทเนียนตามที่ต้องการ
- คอมพิวเตอร์ควอนตัม นำโปรเซสเซอร์ควอนตัมมาแก้โจทย์ที่สำคัญต่อประเทศ ได้แก่ ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันประเทศด้วยการอบอ่อนเชิงควอนตัม การเงินและเศรษฐมิติ การออกแบบวัสดุด้วยเรขาคณิตควอนตัมแบบแฟร็กทัล และดาวเทียมวงโคจรต่ำกับโดรน ตั้งแต่ปี 2026 โครงการเหล่านี้ใช้โปรเซสเซอร์ควอนตัมของ IBM ผ่านความร่วมมือระหว่าง มช. กับมหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ โดยพัฒนาอัลกอริทึมและซอฟต์แวร์ร่วมกับ CEQT
- การจำลองเชิงควอนตัม สร้างเครื่องจำลองที่ตั้งโปรแกรมได้จากอะตอมรูบิเดียมที่ถูกทำให้เย็นด้วยเลเซอร์ จับไว้ด้วยแหนบแสง และเชื่อมกันผ่านสถานะริดเบิร์ก เพื่อจำลองแบบจำลองสปิน ฟิสิกส์ฮับบาร์ด และเกตของคอมพิวเตอร์ควอนตัมแบบอะตอมเป็นกลาง (เสาหลัก 2)
- เซนเซอร์และมาตรวิทยาเชิงควอนตัม วัดแรงโน้มถ่วง การหมุน สนามแม่เหล็ก สนามไฟฟ้า และเวลา ด้วยอะตอมที่เย็นลงด้วยเลเซอร์และอะตอมในไอร้อน ได้แก่ เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงแบบพกพา เครื่องนำทางอะตอมเย็นในกับดักวงแหวน และเครื่องวัดสนามแม่เหล็กด้วยอะตอมร้อน (เสาหลัก 3)
เบื้องหลังทั้งสามแนวทางคืองานทฤษฎี บทความวารสารจำนวนมากของเครือข่ายพัฒนาเรขาคณิตแฟร็กทัลและแคลคูลัสเศษส่วนสำหรับกลศาสตร์ควอนตัม สภาพนำยวดยิ่ง วัสดุ การเงิน และจักรวาลวิทยา งาน 36 เรื่องที่อธิบายไว้ในช่อง YouTube ของ RCQT แสดงให้เห็นความหลากหลายนี้ ผลงานมีทั้งฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ คือตัวเครื่องมือ เลเซอร์และวงจรอิเล็กทรอนิกส์ข้างใน และวิธีการกับโค้ดที่ใช้งาน งานของเราเริ่มจากวิทยาศาสตร์ ผ่านการวิจัยและพัฒนา ไปจนถึงผลิตภัณฑ์และธุรกิจ
ตั้งแต่ปี 2023 เครือข่ายทำงานร่วมกันภายใต้โครงการวิจัยหลัก 8 โครงการ เป็นด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัมและการจำลอง 5 โครงการ และด้านเซนเซอร์ 3 โครงการ ทุนของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่คัดเลือกโครงการมุ่งเป้าได้ 6 โครงการในปี 2025
การเติบโต



ห้องปฏิบัติการและกลุ่มวิจัย
- ห้องปฏิบัติการทัศนศาสตร์ควอนตัมเชิงอะตอม — การทำความเย็นด้วยเลเซอร์ การกักอะตอมเดี่ยว การแทรกสอดของอะตอม อะตอมริดเบิร์ก
- การวัดสนามแม่เหล็กเชิงอะตอม — ตรวจวัดสนามแม่เหล็กด้วยอะตอมเย็นยิ่งยวดและอะตอมในไอร้อน
- การวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอม — วัดความเร่งด้วยอะตอมเย็นและคอนเดนเสตโบส–ไอน์สไตน์
- การจำลองเชิงควอนตัม — วิศวกรรมแฮมิลโทเนียนด้วยอะตอมเย็น เครื่องจำลองแบบจำลองไอซิง การจำลองสปินด้วยอะตอมริดเบิร์ก และการตรวจวัดสนามไฟฟ้า
- ทีมคอมพิวเตอร์ควอนตัม — โครงการวิจัยหลักด้านความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์และการป้องกันประเทศ การเงินและเศรษฐมิติ การออกแบบวัสดุ และดาวเทียมกับโดรน มีสมาชิกจาก 9 คณะและวิทยาลัย (โครงการวิจัยหลัก)
- ฟิสิกส์แฟร็กทัลและแคลคูลัสเศษส่วน — งานทฤษฎีร่วมกับ Prof. Rami Ahmad El-Nabulsi ผู้ร่วมเขียนมายาวนาน ครอบคลุมกลศาสตร์ควอนตัม สภาพนำยวดยิ่ง แบตเตอรี่และสารกึ่งตัวนำ การเงิน และจักรวาลวิทยา (งานวิจัยฉบับเข้าใจง่าย)
- ห้องปฏิบัติการวิจัยการแพทย์ควอนตัม — เซนเซอร์นาโนไบโอโฟโตนิกส์ เลเซอร์ประยุกต์ทางการแพทย์ การตรวจวัดเชิงควอนตัมในของแข็ง
- ห้องปฏิบัติการผลิตกลาง — งานผลิตชิ้นส่วนกลและอิเล็กทรอนิกส์สำหรับเครื่องมือ (เครื่องมือและสิ่งอำนวยความสะดวก)
เรื่องการอบอ่อนเชิงควอนตัม คอมพิวเตอร์ควอนตัมแบบอะตอมเป็นกลาง และซอฟต์แวร์ควอนตัม ดูได้ที่เว็บไซต์ CEQT ส่วนสองศูนย์แบ่งงานกันอย่างไร ดูได้ที่หน้า RCQT × CEQT
พันธมิตร
พันธมิตรที่มีชื่ออยู่ในโครงการและบทความของ RCQT ได้แก่
- KAIST เกาหลีใต้ — สร้างสถานะเบลล์ระหว่างอะตอมคู่ใดก็ได้ในอาร์เรย์ขนาด 5 × 5
- Institute for Molecular Science โอกาซากิ ญี่ปุ่น (กลุ่ม Ohmori) — ใช้เครื่องขยายแสงแบบเทเปอร์ที่ RCQT สร้าง
- University of Birmingham สหราชอาณาจักร — ร่วมงานกันผ่าน EU Quantum Flagship ตั้งแต่ปี 2018
- National University of Singapore — เข้าถึง IBM Quantum Network ผ่านความร่วมมือ มช.–NUS
- Auckland University of Technology นิวซีแลนด์ — ความร่วมมือด้านการวัดสนามแม่เหล็ก
- โรงเรียนนายเรืออากาศนวมินทกษัตริยาธิราช — เครื่องนำทางอะตอมเย็นแบบกับดักวงแหวน
- หน่วยงานด้านน้ำของไทย เช่น กรมชลประทาน — ใช้การวัดแรงโน้มถ่วงติดตามน้ำบาดาล
สำรวจเครือข่าย: นักวิจัย 53 คนใน 12 ประเทศ →
ผู้รับผิดชอบศูนย์
ผศ. ดร. วรานนท์ อนุกูล
ผู้ประสานงาน RCQT · ผู้อำนวยการร่วม CEQT
รศ. ดร. สรรพวรรธน์ กันตะบุตร
ผู้อำนวยการ CEQT (ศูนย์พี่น้อง)