RCQT ศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัม · มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ความมั่นคง › คอมพิวเตอร์ควอนตัม

ความมั่นคง

คอมพิวเตอร์ควอนตัม

ในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์ ชิปประมวลผลที่หลากหลายในตลาดช่วยให้เลือกใช้กับงานแต่ละแบบได้อย่างมีประสิทธิภาพ ในทำนองเดียวกัน เพื่อไม่ให้ต้องลงทุนเพิ่มพลังการคำนวณมากเกินจำเป็น คอมพิวเตอร์ควอนตัม (quantum computers) ทั่วโลกจึงถูกออกแบบและสร้างบนสถาปัตยกรรมฮาร์ดแวร์หลายแบบ เพื่อรองรับธุรกิจที่ต่างกัน หากไม่มีคอมพิวเตอร์ควอนตัม โจทย์ยาก ๆ ในชีวิตจริงส่วนใหญ่จะยังหาคำตอบไม่ได้ และธุรกิจก็คงไม่จำเป็นต้องลงทุนในความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์เชิงควอนตัม (quantum cybersecurity)

เครือข่ายนักวิจัยทั่วโลกคาดการณ์ว่า ในอีกไม่กี่ปีข้างหน้า การคำนวณควอนตัมจะรวมเข้ากับปัญญาประดิษฐ์ (AI) และกลายเป็นหัวใจของผลิตภาพและความสามารถในการแข่งขันของภาคอุตสาหกรรม ถ้าเปรียบประเทศไทยเป็นบริษัทหนึ่ง สิ่งที่ควรเตรียมไว้รับการมาถึงของคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ใช้งานได้เต็มรูปแบบ ได้แก่

  • ศึกษาอุตสาหกรรมคลื่นลูกแรก ได้แก่ เคมีภัณฑ์และเวชภัณฑ์ พลังงานและวัสดุ เครือข่ายการขนส่ง ยานยนต์อัตโนมัติ และความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ เพื่อให้เห็นคุณค่าของอุตสาหกรรมขั้นสูงประเภทต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
  • พัฒนาบุคลากรและสร้างทีมด้านฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ควอนตัมภายในประเทศ โดยเฉพาะสำหรับโจทย์ที่ระบบแบบดั้งเดิมแก้ได้ยาก ในช่วงแรก สิ่งที่ประเทศไทยควรทำก่อนคือคัดเลือกบุคลากรที่เก่งที่สุด ทั้งผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคและนักวิจัยเต็มเวลา
  • สร้างความร่วมมือกับผู้นำด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัม เพื่อให้ไทยมีส่วนกำหนดทิศทางการพัฒนาในระดับนานาชาติ และได้ประโยชน์จากความร่วมมือนั้น
  • วางแผนเปลี่ยนจากการเข้ารหัสข้อมูล (encryption) แบบดั้งเดิม ไปสู่การปกป้องข้อมูลด้วยระบบควอนตัม (quantum-protected)

ทั้งหมดนี้ย้ำว่าการพัฒนาฮาร์ดแวร์สำหรับการคำนวณควอนตัมจำเป็นอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนในยุคที่เทคโนโลยีพลิกโฉม แผนงานที่รอบคอบและนำไปปฏิบัติได้จริงจะช่วยป้องกันความเสียหายต่อเนื่องทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม แต่ก่อนจะก้าวต่อไป ประเทศไทยต้องประเมินขีดความสามารถและศักยภาพที่มีอยู่ตอนนี้ให้ชัดเจนเสียก่อน แล้วจึงวางกลยุทธ์และแผนปฏิบัติที่เหมาะสมและเป็นไปได้

คอมพิวเตอร์ควอนตัมและเครื่องจำลองควอนตัม (quantum simulator) ที่ดีต้อง 1) เกี่ยวข้องกับการใช้งานจริงหรือช่วยให้เข้าใจการใช้งาน 2) ควบคุมการเตรียมสถานะ สถานะเริ่มต้น การปรับแต่ง การเปลี่ยนแปลง และการตรวจวัดได้ 3) มีข้อมูลเชิงสถิติของความผิดพลาดที่ยอมรับได้และความน่าเชื่อถือ และ 4) มีประสิทธิภาพสูงกว่าคอมพิวเตอร์แบบดั้งเดิม

ขณะที่อุปกรณ์แอนนีลควอนตัม (quantum annealing) เริ่มให้บริการเชิงธุรกิจแล้ว และเครื่องจำลองควอนตัมก็ใช้ทดลองได้จริงแล้ว เป้าหมายหลักของเราคือคอมพิวเตอร์ควอนตัมหรือเครื่องจำลองควอนตัมที่มีประสิทธิภาพไม่ต่ำกว่าคอมพิวเตอร์ควอนตัมดิจิทัลแบบตัวนำยิ่งยวด

อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าแผนจะดีเพียงใด ความกล้าตัดสินใจและเจตจำนงทางการเมืองที่เข้มแข็งจะสำคัญยิ่งกว่ากรอบความคิดที่วางไว้อย่างดี ทั้งในการจัดสรรทรัพยากรอย่างเหมาะสมและการได้มาซึ่งแหล่งทุนที่มั่นคง

ถ้าเปรียบประเทศไทยเป็นบริษัทหนึ่ง สิ่งที่ควรทำตอนนี้เพื่อรองรับการมาถึงของคอมพิวเตอร์ควอนตัมที่ใช้งานได้เต็มรูปแบบ ได้แก่

  • ศึกษาอุตสาหกรรมคลื่นลูกแรก ได้แก่ เคมีภัณฑ์และเวชภัณฑ์ (quantum simulation / computation) พลังงานและวัสดุ (quantum simulation / computation) เครือข่ายการขนส่ง (quantum optimization) ยานยนต์อัตโนมัติ (quantum AI) และความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (quantum encryption) เพื่อให้เห็นคุณค่าของอุตสาหกรรมขั้นสูงประเภทต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต
  • พัฒนาบุคลากรและสร้างทีมควอนตัมภายในประเทศ ที่ทุ่มเทให้กับโจทย์ซึ่งระบบแบบดั้งเดิมแก้ได้ยาก ในช่วงแรก สิ่งที่ประเทศไทยควรทำก่อนคือคัดเลือกบุคลากรที่เก่งที่สุด ทั้งผู้เชี่ยวชาญด้านเทคนิคและนักวิจัยเต็มเวลา
  • ควบคู่กับข้อ 2) สร้างความร่วมมือกับผู้นำด้านคอมพิวเตอร์ควอนตัม เพื่อให้ไทยมีส่วนกำหนดทิศทางการพัฒนาในระดับนานาชาติ และได้ประโยชน์จากความร่วมมือนั้น
  • วางแผนเปลี่ยนจากการเข้ารหัสข้อมูล (encryption) แบบดั้งเดิม ไปสู่การปกป้องข้อมูลด้วยระบบควอนตัม (quantum-protected)

แนวคิดของ RCQT: สร้างระบบควบคุมป้อนกลับเพื่อลดความผิดพลาดในการคำนวณแบบผสมควอนตัม–ดั้งเดิม สำหรับศึกษากระบวนการจัดการ การออกแบบ และการผลิตที่ซับซ้อน โดยมีกลุ่มตลาดที่ต้องการแรงงานซึ่งมีความรู้และทักษะด้านการคำนวณควอนตัมรองรับ

ภาพที่ 23 (ซ้าย) ขั้นตอนลดอุณหภูมิภายในตู้เย็นแบบเจือจาง (dilution refrigerator) ของ IBM (กลาง) หน่วยประมวลผลแบบ quantum annealing และคิวบิต
ภาพที่ 23 (ซ้าย) ขั้นตอนลดอุณหภูมิภายในตู้เย็นแบบเจือจาง (dilution refrigerator) ของ IBM (กลาง) หน่วยประมวลผลแบบ quantum annealing และคิวบิตตัวนำยิ่งยวดของ D-Wave (ขวา) เครื่อง quantum annealing และระบบภายใน

อุตสาหกรรมสุขภาพและเภสัชกรรม

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อออกแบบโมเลกุลใหม่ เช่น โปรตีนที่มีสมบัติทางชีวเคมีตามต้องการ และตัวเร่งปฏิกิริยาประสิทธิภาพสูงสำหรับการผลิต รวมถึงการค้นพบยาใหม่ การทำนายอันตรกิริยาเมื่อใช้ยาร่วมกัน การเร่งการทดสอบและอนุมัติยาในมนุษย์ การวินิจฉัยโรคทางคลินิก การวิเคราะห์จีโนมเพื่อการแพทย์เฉพาะบุคคล การพยากรณ์ภาวะก่อนเกิดโรค และการวิเคราะห์ห่วงโซ่อุปทานในอุตสาหกรรมสุขภาพ

อุตสาหกรรมวัสดุและการผลิต

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อออกแบบและค้นหาวัสดุใหม่ ออกแบบสารเติมแต่งที่มีสมบัติตามต้องการ ลดความซับซ้อนของกระบวนการผลิต ควบคุมคุณภาพ หาค่าเหมาะที่สุดของกระบวนการผลิต และวิเคราะห์ห่วงโซ่อุปทาน

อุตสาหกรรมพลังงานและปิโตรเคมี

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อออกแบบวัสดุใหม่และสารเติมแต่งที่มีสมบัติตามต้องการ เช่น สารลดแรงตึงผิวและตัวเร่งปฏิกิริยา ลดความซับซ้อนของกระบวนการผลิตและการกลั่นน้ำมันดิบ ประเมินความคุ้มค่าของแหล่งขุดเจาะใหม่ เพิ่มประสิทธิภาพการหาแหล่งน้ำมันจากภาพคลื่นไหวสะเทือน พยากรณ์การใช้พลังงาน และบริหารโครงข่ายไฟฟ้าที่มีแบตเตอรี่

อุตสาหกรรมการผลิตและโลจิสติกส์

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อแก้โจทย์การหาค่าเหมาะที่สุด หาชุดตัวแปรที่ให้ผลดีที่สุดในทุกขั้นตอนของการจัดการสินค้าและบริการตลอดห่วงโซ่อุปทาน เช่น การกำหนดเส้นทางและลำดับการขนส่ง การจัดการสินค้าคงคลัง การออกแบบเครือข่ายขนส่ง การจัดการกลุ่มรถแท็กซี่ การพยากรณ์เที่ยวบิน การวิเคราะห์พฤติกรรมผิดปกติที่อาจเป็นการลักลอบหรือฉ้อโกง การพัฒนานวัตกรรมด้านการจัดการและห่วงโซ่อุปทาน และการวิเคราะห์ความต้องการของลูกค้าเพื่อสร้างสิ่งใหม่ รวมถึงธุรกิจค้าปลีกและค้าส่ง

อุตสาหกรรมการป้องกันประเทศ

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อการถอดรหัส หากมีผู้สร้างคอมพิวเตอร์ควอนตัมได้สำเร็จและเก็บเป็นความลับ ประวัติศาสตร์อาจซ้ำรอยเหตุการณ์ที่ข้อความจากเครื่องเข้ารหัส Enigma ถูกถอดได้โดยที่กองทัพเยอรมันไม่รู้ตัว

ธุรกิจซอฟต์แวร์

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่พัฒนาซอฟต์แวร์และใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้อย่างมีประสิทธิภาพ สำหรับโจทย์เฉพาะของแต่ละธุรกิจในฐานะผู้ให้บริการโซลูชัน (solution provider) โดยมุ่งผสานเข้ากับระบบ AI และการเรียนรู้ของเครื่องเชิงควอนตัม

ธุรกิจการเงิน การธนาคาร

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อแก้โจทย์การหาค่าเหมาะที่สุดตลอดห่วงโซ่การจัดการทางการเงิน เช่น การบริหารหลักทรัพย์ การกำหนดราคาตราสารอนุพันธ์ การซื้อขายหุ้นอัตโนมัติ การประเมินความเสี่ยง การตรวจจับพฤติกรรมฉ้อโกง การแนะนำผลิตภัณฑ์ทางการเงิน และธุรกรรมทางการเงินอื่น ๆ

เศรษฐศาสตร์และตลาดหลักทรัพย์

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อหาชุดตัวแปรที่ให้ผลดีที่สุดในการพยากรณ์ตลาด เพื่อประกอบการตัดสินใจวางแผนและลงทุน

ธุรกิจประกันความเสี่ยง

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจและใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมได้ เพื่อประเมินความเสี่ยงในการปล่อยสินเชื่อ หลักประกัน การประนอมหนี้ การประเมินเครดิตและสินทรัพย์ การประกันอุบัติภัย ไปจนถึงการประกันภัยสงคราม

ธุรกิจการศึกษาและการวิจัย

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม เทคโนโลยี และนวัตกรรมฐานควอนตัม และใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมเพื่อการศึกษาและพัฒนาคนได้

Research, Development, Test & Evaluation (RDT&E) ภาครัฐและเอกชน

เทคโนโลยีควอนตัม
นักวิทยาศาสตร์และวิศวกรควอนตัมที่เข้าใจวิทยาศาสตร์ วิศวกรรม เทคโนโลยี และนวัตกรรมฐานควอนตัม และใช้ระบบเครือข่ายคำนวณควอนตัมเพื่อการวิจัยที่สนับสนุนอุตสาหกรรมใหม่ฐานควอนตัมได้

← เครื่องแอนนีลควอนตัมการประยุกต์ใช้ทั้งหมดเครื่องจำลองควอนตัมแบบอะตอมริดเบิร์ก →