RCQT ศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัม · มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ความมั่นคง › การวัดความเร่งเชิงควอนตัม

ความมั่นคง

การวัดความเร่งเชิงควอนตัม

อินเทอร์เฟอโรเมตรีเชิงควอนตัมอาศัยความอาพันธ์ของสถานะซ้อนทับ เมื่อสิ่งที่แทรกสอดกันเป็นอะตอมเย็นแทนแสง อะตอมจะคู่ควบกับสิ่งแวดล้อมได้แรงกว่ามาก เพราะอะตอมเย็นมีสภาพมีขั้วได้ (polarizability) โมเมนต์แม่เหล็ก และภาคตัดขวางการกระเจิงสูง เครื่องมือที่ได้จึงมีความไวและความแม่นยำสูงที่สุดในปัจจุบัน

การกำหนดพิกัดบนโลกและในอวกาศ

การนำทางในความมืด

เมื่อสัญญาณระหว่างผู้ใช้กับดาวเทียมขาดหายหรืออยู่ไกลเกินกว่าจะติดต่อได้ การนำทางก็ล้มเหลวทันที เครื่องวัดความเร่งเชิงควอนตัมบอกระยะทางสัมบูรณ์จากจุดเริ่มต้นได้อย่างแม่นยำภายในเวลาที่กำหนด ห้องนักบินจึงอยู่ในโหมดพรางตัวได้อย่างสมบูรณ์โดยไม่ต้องพึ่งระบบระบุตำแหน่งจากดาวเทียม ตำแหน่งของยานพาหนะที่บันทึกได้แม่นยำกว่าเทคโนโลยีปัจจุบันกว่าหนึ่งพันเท่า ให้ความถูกต้องในระยะยาวที่ยากจะหาใครเทียบ (คลาดเคลื่อนน้อยกว่า 2 กิโลเมตรหลังผ่านไป 1 เดือน) โดยไม่ต้องเทียบกับค่าอ้างอิงภายนอกอีก

เทคโนโลยีควอนตัม
อะตอมรูบิเดียม-85 ที่ทำให้เย็นด้วยเลเซอร์ตกอย่างอิสระในระบบสุญญากาศสูง ระหว่างนั้นพัลส์แสงรามานจะแยกกลุ่มอะตอม สลับสถานะ และนำกลุ่มอะตอมกลับมารวมกัน ที่หน้าต่างสังเกตการณ์สุดท้าย ฟังก์ชันคลื่นจากสองเส้นทางจะกลับมาแทรกสอดกัน แล้วจึงนับจำนวนอะตอมในสถานะพื้นและสถานะพื้นกึ่งเสถียร เมื่อทำการทดลองซ้ำหลายครั้ง จะได้ค่าสัมบูรณ์ของความเร่งโน้มถ่วง (g) ที่เฉลี่ยทางสถิติแล้ว และใช้เฝ้าติดตามได้อย่างต่อเนื่อง ค่าความเร่งที่บันทึกตามเวลาจากทั้งสามแกนจะนำมารวมกันเพื่อหาความเร็วขณะหนึ่งและระยะห่างจากจุดเริ่มต้น
ผลกระทบโดยตรงต่อสังคม
ยานพาหนะแบบพรางตัว เรือดำน้ำที่ดำลึกจนรับสัญญาณดาวเทียมไม่ได้ โครงสร้างพื้นฐานขนส่งน้ำมันที่มีความเสี่ยงสูง และการนำทางยานอวกาศความแม่นยำสูง
การใช้ประโยชน์อื่น ๆ
การนำทางเฉื่อย เช่น เครื่องวัดความแตกต่างของแรงโน้มถ่วง (เกรดิโอมิเตอร์) และงานวิจัยด้านพลังงานมืดและคลื่นความโน้มถ่วง
เทคโนโลยีควอนตัมทางเลือก
—
ระบบสนับสนุน
เครื่องวัดความดัน (บอกความลึกหรือความสูง) เข็มทิศแม่เหล็ก (บอกทิศเทียบกับขั้วแม่เหล็กเหนือ) เครื่องบันทึกความเร็วแบบดอปเพลอร์ (บอกความเร็ว) ตัวรับสัญญาณใต้น้ำ (ในระยะที่ทราบพิกัด) ระบบกำหนดตำแหน่งบนโลก (ตำแหน่ง ความเร็ว และท่าทาง) และตัวกรองคาลมาน (ประมาณสถานะ)

*หมายเหตุ 1) พัลส์แสงทั้งสองเป็นรามานแบบสองโฟตอน 2) พัลส์แสงทั้งหมดเป็นพัลส์ π 3) เส้นทางของกลุ่มอะตอมทั้งสองคือ เตะจาก |F1⟩ ไป |F2⟩ จากนั้นหน่วงจาก |F2⟩ กลับไป |F1⟩ แล้วเตะจาก |F1⟩ ไป |F2⟩ อีกครั้ง 4) เลเซอร์หมุนไปพร้อมกับยานพาหนะ การเลื่อนเฟสของแสงจึงขึ้นกับพื้นที่ปิดที่ล้อมรอบเมื่อแสงกระทำกับอะตอม 5) ยุงที่บินอยู่ในรถไม่รับรู้การหมุนของรถ แต่อะตอมหรือคลื่นสสารในสุญญากาศจะเคลื่อนที่ไปกับเซลล์แก้วที่บรรจุอะตอม

ภาพที่ 18 เครื่องวัดความเร่งอะตอมเย็นที่ Imperial College London และ M Squared สหราชอาณาจักร สำหรับระบบนำทางควอนตัมของเรือดำน้ำ
ภาพที่ 18 เครื่องวัดความเร่งอะตอมเย็นที่ Imperial College London และ M Squared สหราชอาณาจักร สำหรับระบบนำทางควอนตัมของเรือดำน้ำ อ้างอิง: https://www.osa-opn.org/home/articles/volume_30/september_2019/features/quantum_sensors_a_revolution_in_the_offing/

← การวัดแรงโน้มถ่วงเชิงควอนตัมการประยุกต์ใช้ทั้งหมดเข็มทิศควอนตัม →