ศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัม · มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ควอนตัมเพื่อการคำนวณ การจำลอง และการตรวจวัด สร้างจากระดับอะตอมที่เชียงใหม่
RCQT คือเครือข่ายนักวิจัยด้านเทคโนโลยีควอนตัมทั่วทั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โครงการวิจัยหลัก 8 โครงการครอบคลุมคอมพิวเตอร์ควอนตัมบนโปรเซสเซอร์ของ IBM เพื่อความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การเงิน วัสดุ ดาวเทียมและโดรน การจำลองเชิงควอนตัมที่ใช้วิศวกรรมแฮมิลโทเนียนเปลี่ยนอาร์เรย์อะตอมเย็นให้เป็นเครื่องจำลองที่ตั้งโปรแกรมได้ และเซนเซอร์ควอนตัมเพื่อการนำทาง น้ำใต้ดิน และการแพทย์ เลเซอร์และวงจรอิเล็กทรอนิกส์ส่วนใหญ่เราสร้างเอง
อะตอมรูบิเดียม-87 ที่เย็นลงด้วยเลเซอร์ ลอยอยู่ในห้องน้ำพุอะตอมของเครื่องวัดแรงโน้มถ่วง (ภาพที่ 306 จากแอนิเมชันทั้งหมด 519 ภาพ)
สามเสาหลัก หนึ่งหลักการ
แต่ละเสาหลักมีหนังสือรองรับหนึ่งเล่ม และทั้งสามใช้หลักการเดียวกันคือวิศวกรรมแฮมิลโทเนียน หมายถึงการออกแบบเครื่องมือให้สร้างแฮมิลโทเนียนตามที่เราต้องการ เมื่อรวมกันจะครอบคลุมตั้งแต่การทำให้อะตอมเดี่ยวเย็นลง ไปจนถึงเครื่องจำลองควอนตัมที่ตั้งโปรแกรมได้และเซนเซอร์ที่ใช้งานภาคสนาม
เสาหลัก 1 · แพลตฟอร์ม
การทำความเย็นและการกักอะตอม
กับดักแม่เหล็กเชิงแสงและแหนบแสง รวมถึงเลเซอร์ ระบบสุญญากาศ และวงจรควบคุมที่อยู่เบื้องหลัง ส่วนใหญ่ออกแบบและสร้างขึ้นที่นี่
แพลตฟอร์ม →เสาหลัก 2 · การจำลอง
การจำลองเชิงควอนตัมด้วยอะตอมเดี่ยว
วิศวกรรมแฮมิลโทเนียนด้วยอะตอมรูบิเดียมทีละตัว ในแถวแหนบแสงที่ตั้งโปรแกรมได้ เรียงให้เต็มทุกตำแหน่ง แล้วใช้อันตรกิริยาผ่านสถานะริดเบิร์กสร้างแบบจำลองสปินและเกตควอนตัม
อะตอมเดี่ยว →เสาหลัก 3 · การตรวจวัด
การตรวจวัดและมาตรวิทยาเชิงควอนตัม
วัดแรงโน้มถ่วงแบบสัมบูรณ์ ใช้อะตอมวัดสนามแม่เหล็กจากหัวใจและสมอง นำทางด้วยคลื่นสสารโดยไม่ต้องพึ่ง GPS วัดสนามไฟฟ้า และสร้างนาฬิกาอะตอม
เครื่องวัด →โครงการวิจัยหลัก · 2023–2030
โครงการวิจัยหลัก 8 โครงการ: คอมพิวเตอร์ควอนตัม การจำลอง และเซนเซอร์
ทุนของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่คัดเลือกโครงการมุ่งเป้าได้ 6 โครงการในปี 2025 ตั้งแต่ปี 2026 มี 5 โครงการที่ใช้โปรเซสเซอร์ควอนตัมของ IBM ผ่านความร่วมมือระหว่าง มช. กับ NUS ได้แก่ ความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์ การเงิน วัสดุ ดาวเทียมและโดรน และการจำลองด้วยอะตอมริดเบิร์ก ส่วนโครงการเซนเซอร์อีก 3 โครงการ คือ การนำทาง เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงแบบพกพา และเครื่องวัดสนามแม่เหล็ก เดินหน้าคู่ขนานกันไป
แผนที่เทคโนโลยี
จากเลเซอร์สู่เซนเซอร์ในภาคสนาม
งานทั้งหมดของ RCQT แตกแขนงออกจากใจกลางแผนที่นี้ เริ่มจากแสง ต่อด้วยอะตอมเย็น แล้วจึงเป็นอุปกรณ์และการใช้งาน คลิกวงกลมแต่ละวงเพื่อไปยังหน้าเว็บหรือบทในหนังสือที่อธิบายเรื่องนั้น
ปัดไปด้านข้างเพื่อดูแผนที่ทั้งหมด
แผนที่ในรูปแบบรายการ
แสงและอะตอมเย็น
- แหล่งกำเนิดเลเซอร์ใหม่ — เลเซอร์ความกว้างเส้นสเปกตรัมแคบและเครื่องขยายแสงที่ RCQT ออกแบบและสร้างเอง เป็นแหล่งแสงที่ทุกวงบนแผนที่นี้ต้องใช้
- ทำความเย็นและกักอะตอมด้วยเลเซอร์ — แสงออกแรงผลักอะตอมได้ เมื่อปรับความถี่ให้ต่ำกว่าเรโซแนนซ์เล็กน้อย แสงจะชะลออะตอมจนเย็นเกือบถึงศูนย์สัมบูรณ์ (ห่างเพียงไม่กี่ในล้านขององศา) แล้วกักอะตอมไว้ในกับดักได้
- ตรวจหาโควิด-19 — โครงการเครื่องตรวจหาโควิด-19 ของ RCQT ในปี 2020–2021 สร้างด้วยเลเซอร์ ทัศนอุปกรณ์ และวงจรอิเล็กทรอนิกส์ของห้องปฏิบัติการเองในช่วงการระบาด
- ไอออนในกับดัก — อะตอมที่มีประจุซึ่งกักไว้ด้วยสนามไฟฟ้า เป็นพื้นฐานของนาฬิกาที่แม่นยำที่สุดบางเรือนและคอมพิวเตอร์ควอนตัมอีกตระกูลหนึ่ง
- อะตอมเย็น — กลุ่มอะตอมที่ทำให้เย็นด้วยเลเซอร์ ขนาดไม่ถึงหนึ่งมิลลิเมตร เป็นวัตถุดิบของเครื่องมือทุกเครื่องของ RCQT และสร้างได้เป็นครั้งแรกในไทยเมื่อเดือนกรกฎาคม 2011
สิ่งที่อะตอมเย็นทำให้เป็นไปได้
- โบส–ไอน์สไตน์คอนเดนเสต — เมื่อทำให้เย็นลงอีก แก๊สอะตอมจะรวมอยู่ในสถานะควอนตัมเดียว เรียกว่าโบส–ไอน์สไตน์คอนเดนเสต ซึ่งสสารทั้งก้อนประพฤติตัวเป็นคลื่นเดียวกัน
- เครื่องจำลองควอนตัม — อาร์เรย์อะตอมเดี่ยวที่จัดเรียงด้วยแหนบแสงและเชื่อมกันผ่านสถานะริดเบิร์ก ใช้จำลองวัสดุที่ยากเกินกว่าจะคำนวณได้
- คอมพิวเตอร์ควอนตัมแบบไอออน — คอมพิวเตอร์ควอนตัมที่สร้างจากแถวไอออนในกับดัก เป็นหนึ่งในแพลตฟอร์มชั้นนำ เช่นเดียวกับอะตอมเป็นกลางที่ RCQT ใช้
- ทัศนศาสตร์อนุภาคเดี่ยว — แสงที่โฟกัสจนเล็กพอจะจับ ถ่ายภาพ และเคลื่อนย้ายอะตอมหรืออนุภาคได้ทีละตัว เรียกว่าแหนบแสง
- ลำไอออนแบบโฟกัส — ไอออนที่ดึงจากแหล่งอะตอมเย็นสามารถโฟกัสให้เล็กเพียงไม่กี่นาโนเมตร ใช้กัดและถ่ายภาพวัสดุในระดับนาโน
- นาฬิกาเชิงแสง — นาฬิกาที่นับการสั่นของแสงจากอะตอมเย็น คลาดเคลื่อนไม่ถึงหนึ่งวินาทีตลอดอายุของเอกภพ
- ฟิสิกส์พอลิเมอร์ — แหนบแสงใช้ยืดและบิดโมเลกุลเดี่ยว เช่น ดีเอ็นเอ เพื่อวัดแรงที่ยึดโมเลกุลไว้
- BEC ในสภาวะไร้น้ำหนัก — คอนเดนเสตที่สร้างในสภาวะตกอิสระ ทั้งในหอปล่อยตก บนจรวด และบนสถานีอวกาศ เพื่อให้ได้อินเทอร์เฟอโรมิเตอร์อะตอมที่ยาวและไวที่สุด
- วิทยุอะตอม — อะตอมริดเบิร์กทำหน้าที่เป็นสายอากาศได้ เพราะอิเล็กตรอนวงนอกไวต่อคลื่นวิทยุ เซลล์ไออะตอมจึงรับสัญญาณได้ตั้งแต่ไฟตรงไปจนเกิน 100 GHz
- ลิโทกราฟีด้วยอะตอม — ใช้รูปแบบของแสงเป็นเลนส์สำหรับอะตอม เพื่อเขียนโครงสร้างลงบนผิววัสดุโดยตรงด้วยความแม่นยำระดับนาโนเมตร
- เครื่องเร่งอิเล็กตรอนเย็น — อิเล็กตรอนที่ดึงจากอะตอมเย็นให้ลำอิเล็กตรอนที่เย็นและสว่างมาก สำหรับการเลี้ยวเบนอิเล็กตรอนแบบเร็วยิ่งยวด
- วิเคราะห์ร่องรอยด้วยกับดักอะตอม — การวิเคราะห์ร่องรอยด้วยกับดักอะตอม (ATTA) นับอะตอมหายาก เช่น คริปทอน-81 ทีละตัว เพื่อหาอายุน้ำบาดาลและน้ำแข็งได้ถึงราวหนึ่งล้านปี
- จักรกลจุลภาค — เครื่องมือขนาดไมโครเมตรที่ขับด้วยแสง เช่น แหนบ ตัวหมุน และมอเตอร์ ใช้ประกอบและตรวจสอบสิ่งเล็กจิ๋ว
- หวีความถี่ — เลเซอร์ที่สเปกตรัมเป็นเหมือนไม้บรรทัดของเส้นความถี่ที่เว้นระยะเท่ากัน เชื่อมนาฬิกาเชิงแสงเข้ากับไมโครเวฟและอิเล็กทรอนิกส์
- ทัศนศาสตร์อะตอม — กระจก ตัวแยกลำ และเลนส์ที่ทำจากแสง ซึ่งทำงานกับอะตอมแบบเดียวกับที่เลนส์และกระจกทำงานกับแสง
- มาตรวิทยาความแม่นยำสูง — การวัดเวลา แรงโน้มถ่วง การหมุน และสนามต่าง ๆ โดยอ้างอิงกับสมบัติที่ไม่เปลี่ยนแปลงของอะตอม และรู้ชัดว่าผลการวัดเชื่อถือได้เพียงใด
- การแทรกสอดของอะตอม — คลื่นของอะตอมแต่ละตัวถูกแยกเป็นสองเส้นทางแล้วนำกลับมารวมกัน ผลต่างเฟสระหว่างสองเส้นทางบอกค่าแรงโน้มถ่วง ความเร่ง และการหมุน
- เซนเซอร์ควอนตัม — เครื่องมือของ RCQT ที่ใช้อะตอมในการวัด ได้แก่ เครื่องวัดแรงโน้มถ่วง เครื่องวัดสนามแม่เหล็ก ระบบนำทาง และเครื่องวัดสนามไฟฟ้า
อุปกรณ์ควอนตัม
- เลเซอร์อะตอม — ลำอะตอมที่ดึงออกจากคอนเดนเสตแบบอาพันธ์ (coherent) เป็นคู่เทียบของเลเซอร์ในโลกของคลื่นสสาร
- สภาพของไหลยวดยิ่ง — การไหลโดยไม่มีแรงเสียดทาน คอนเดนเสตในวงแหวนจะไหลวนต่อไปเรื่อย ๆ และเป็นพื้นฐานของเซนเซอร์การหมุนแบบกับดักวงแหวนที่ RCQT ศึกษา
- เครื่องวัดสนามไฟฟ้าเชิงอะตอม — อะตอมริดเบิร์กวัดสนามไฟฟ้าได้โดยผลสอบกลับถึงค่าคงตัวของอะตอม ใช้สอบเทียบคลื่นวิทยุและตรวจแผงวงจร
- เครื่องวัดสนามแม่เหล็กควอนตัม — เครื่องวัดสนามแม่เหล็กเชิงอะตอมแบบปั๊มด้วยแสงของ RCQT ไวพอจะวัดสนามแม่เหล็กของหัวใจและสมองโดยไม่ต้องใช้ระบบเย็นยิ่งยวด
- เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอม — เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงแบบสัมบูรณ์ของ RCQT ใช้น้ำพุอะตอมรูบิเดียมที่ทำให้เย็นด้วยเลเซอร์ เพื่อสำรวจน้ำมัน แร่ และน้ำบาดาล
- นาฬิกาอะตอม — นาฬิกาอะตอมคือเวลาเบื้องหลัง GPS โครงข่ายไฟฟ้า และเครือข่ายสื่อสาร นาฬิกาอะตอมเย็นแบบพกพารักษาเวลาไว้ได้เมื่อสัญญาณดาวเทียมขาดหาย
- ไจโรสโคปอะตอม — คลื่นสสารที่เคลื่อนรอบวงวัดการหมุนได้ผ่านปรากฏการณ์แซกแนก ซึ่งเป็นหัวใจของการนำทางโดยไม่พึ่ง GPS
- เข็มทิศควอนตัม — เครื่องวัดความเร่งและไจโรสโคปที่ทำจากอะตอม รวมกันเป็นหน่วยวัดแรงเฉื่อยที่รู้ตำแหน่งของตนเองโดยไม่ต้องพึ่งดาวเทียม
การประยุกต์ใช้
- เครื่องตรวจวัตถุระเบิด — เครื่องวัดสนามแม่เหล็กเชิงอะตอมย่านคลื่นวิทยุตรวจจับสัญญาณนิวเคลียร์อันแผ่วเบาของวัตถุระเบิดที่มีไนโตรเจนได้จากระยะไกล
- การถ่ายภาพทางการแพทย์ — การวัดสนามแม่เหล็กของหัวใจ (MCG) และสมอง (MEG) ด้วยเซนเซอร์ที่สวมชิดร่างกาย โดยไม่ต้องใช้ระบบเย็นยิ่งยวดแบบ SQUID
- การสำรวจปิโตรเลียม — แผนที่แรงโน้มถ่วงเผยให้เห็นความหนาแน่นใต้ดิน ทั้งแหล่งกักเก็บน้ำมัน สายแร่ และชั้นน้ำบาดาล โดยไม่ต้องเจาะ
- เซนเซอร์คลื่นความโน้มถ่วง — อินเทอร์เฟอโรมิเตอร์อะตอมแบบฐานยาวกำลังถูกออกแบบเพื่อตรวจจับคลื่นความโน้มถ่วงในย่านความถี่ที่ LIGO วัดไม่ได้
- การทดสอบหลักการพื้นฐาน — อะตอมใช้ทดสอบหลักการสมมูล ค้นหาสสารมืด และวัดค่าคงตัวพื้นฐาน
- การนำทางด้วยดาวเทียม — การระบุตำแหน่งที่ยังทำงานได้เมื่อ GPS ถูกรบกวน ถูกปลอมแปลง หรือรับสัญญาณไม่ได้ เช่น ใต้ดิน ใต้น้ำ และในพื้นที่ความขัดแย้ง
ดูว่าเครื่องมือทำงานอย่างไร
แอนิเมชันที่เดินเรื่องไปตามการเลื่อนหน้าจอ พาคุณชมเครื่องมือหลักของ RCQT ทุกเรื่องมีคำบรรยายภาษาไทย อังกฤษ และจีน
แอนิเมชัน · 9 ตอน
เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอม
จากแผนที่แรงโน้มถ่วงของไทย สู่น้ำพุอะตอม แล้วกลับมาที่น้ำมันและน้ำบาดาล
เปิด →
แอนิเมชัน · 10 ตอน
เครื่องวัดสนามแม่เหล็กเชิงอะตอม
วัดสนามแม่เหล็กของหัวใจและสมองโดยไม่ต้องใช้ตัวนำยิ่งยวด
เปิด →
วิดีโอ · 63 วินาที
จับอะตอมเพียงตัวเดียว
จากอะตอมนับพันล้านในกับดักแม่เหล็กเชิงแสง จนเหลืออะตอมเดียวในกับดักแสง
เปิด →แล็บจำลอง
การทดลอง 47 เรื่องที่คุณลงมือทำเองได้
ทำให้อะตอมรูบิเดียมเย็นและปั๊มมัน ล็อกเลเซอร์ เขียนโฮโลแกรมสำหรับทวีซเซอร์เชิงแสง และถ่ายภาพอะตอมเดี่ยว ชั่งน้ำใต้ดินด้วยอะตอมที่ตกอิสระ สร้างงบความคลาดเคลื่อน และไต่จากสัญญาณรบกวนช็อตสู่ขีดจำกัดไฮเซนเบิร์ก ควบคุมคิวบิต ทำให้มันพัวพัน และออกแบบแฮมิลโทเนียน เปลี่ยนซูเปอร์ฟลูอิดให้เป็นฉนวนมอตต์ ดูความไม่เป็นระเบียบหยุดอนุภาค และสุ่มเส้นทางควอนตัม อบอ่อน รัน QAOA และตั้งราคาออปชัน วินิจฉัยเลเซอร์ ใส่คอมพิวเตอร์ควอนตัมไว้ในลูป นำทางโดยไม่ใช้ดาวเทียม และออกแบบโปรเซสเซอร์ทั้งเครื่อง รวมถึงได้แรงเสียดทานจากแอ็กชันเศษส่วน ทุกเรื่องเป็นการจำลองสดด้วยค่าทางฟิสิกส์จริงในเบราว์เซอร์ของคุณ ด้านล่างนี้คือ 12 เรื่องในนั้น
1 · การทำความเย็นด้วยเลเซอร์ · รูบิเดียม-87
ทำให้อะตอมเย็นด้วยแสงเลเซอร์ลำแสงเลเซอร์ 6 ลำกับขดลวด 2 ขด เปลี่ยนไอร้อนให้เป็นกลุ่มอะตอมที่เย็นกว่า 1 mK ลองปรับเลเซอร์ ปิดสนาม หรือปล่อยกลุ่มอะตอมดู
เปิดแล็บ →
9 · การวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอม · PQAG
ชั่งแรงโน้มถ่วงของโลกด้วยอะตอมที่ตกอิสระพัลส์เลเซอร์ 3 ครั้งเปลี่ยนกลุ่มอะตอมที่ตกอิสระให้เป็นไม้บรรทัดวัดแรงโน้มถ่วง ลองยืดเวลาตก เพิ่มการสั่นสะเทือน แล้วดูฤดูฝนปรากฏในค่า g
เปิดแล็บ →
16 · การวัดสนามแม่เหล็กด้วยอะตอม · อะตอมร้อน
จับสัญญาณหัวใจด้วยอะตอมร้อนอุ่นเซลล์ไอรูบิเดียม กันสนามแม่เหล็กโลกออก แล้วอะตอมจะจับสนามแม่เหล็กของหัวใจที่อ่อนกว่าล้านเท่าได้ จากนั้นลองกับสมองดู
เปิดแล็บ →
22 · วิศวกรรมการควบคุมควอนตัม
ควบคุมคิวบิตด้วยพัลส์ที่ออกแบบรูปร่างเองพัลส์จริงไม่เคยสมบูรณ์แบบ ดูว่า BB1, CORPSE และตัวหาค่าเหมาะที่สุดพาคิวบิตไปถึงเป้าบนทรงกลมบลอคได้อย่างไร
เปิดแล็บ →
28 · การจำลองควอนตัม · อะตอมริดเบิร์ก
ตั้งโปรแกรมเครื่องจำลองควอนตัมที่สร้างจากอะตอมเดี่ยววางอะตอมในแหนบแสง กวาดความถี่เลเซอร์ แล้วดูการปิดกั้นริดเบิร์กจัดเรียงอะตอมให้เป็นระเบียบ เป็นฟิสิกส์หลายอนุภาคที่คำนวณแบบแม่นตรงได้สูงสุด 12 อะตอม
เปิดแล็บ →
38 · การอบอ่อนเชิงควอนตัม · การหาค่าเหมาะที่สุด
แก้โจทย์ตัดสินใจยาก ๆ ด้วยการอบอ่อนคิวบิต 8 ตัวเริ่มจากทุกคำตอบพร้อมกัน แล้วค่อย ๆ ลงตัวที่คำตอบที่ดีที่สุด ถ้าอบอ่อนช้าพอ ลองกับพอร์ตการลงทุน รอบผ่านของดาวเทียม และจุดเฝ้าระวังเครือข่าย
เปิดแล็บ →
21 · อะตอมเย็น → BEC → การพัวพัน
สร้างคอนเดนเสต กวนมัน แล้วทำให้พัวพันทำให้รูบิเดียมเย็นกว่า T_c แล้วดูคอนเดนเสตปรากฏในภาพบินอิสระ ไหลรอบวงแหวนโดยไม่มีแรงเสียดทาน และบีบสปินของมัน
เปิดแล็บ →
5 · ตัวมอดูเลตแสงเชิงพื้นที่ · โฮโลกราฟี
เขียนโฮโลแกรมที่จับอะตอมได้นับร้อยจอปรับเฟสอย่างเดียวกับอัลกอริทึมเกิร์ชแบร์ก–แซกซ์ตันเปลี่ยนลำแสงเลเซอร์ลำเดียวให้เป็นอาร์เรย์ทวีซเซอร์เชิงแสง และสร้างลำแสงวอร์เท็กซ์ได้ด้วย
เปิดแล็บ →
33 · แลตทิซเชิงแสง · กล้องจุลทรรศน์แก๊สควอนตัม
หนึ่งอะตอมต่อหนึ่งจุด มองเห็นทีละตัวโครงสร้างแถบพลังงานและฟังก์ชันแวนเนียร์ให้ค่า J และ U กล้องจุลทรรศน์ถ่ายภาพทุกจุด และลำแสงโฟกัสพลิกสปินของอะตอมที่คุณเลือก
เปิดแล็บ →
27 · เกตพัวพัน · 2 3 และ 4 คิวบิต
ทำให้คิวบิตสอง สาม และสี่ตัวพัวพันกันคู่เบลล์ สถานะ GHZ เกตทอฟโฟลี และการค้นหาของโกรเวอร์ ทีละเกต พร้อมการปิดกั้นริดเบิร์กที่ใช้สร้างเกต CZ ด้วยอะตอม
เปิดแล็บ →
45 · การตรวจวัดแบบผสม · การนำทาง
นำทางโดยไม่ใช้ดาวเทียม: IMU ที่อะตอมคอยกำกับให้ซื่อตรงเครื่องวัดความเร่งแบบคลาสสิกเร็วแต่ลอยเลื่อน อินเตอร์เฟอโรมิเตอร์อะตอมแม่นยำแต่ช้าและกำกวม ตัวกรองคาลมานทำให้ทั้งสองทำงานเป็นทีม
เปิดแล็บ →
47 · แคลคูลัสเศษส่วน · FALVA
ได้แรงเสียดทานจากแอ็กชันเศษส่วนถ่วงน้ำหนักแอ็กชันด้วยเคอร์เนลเศษส่วน แล้วออสซิลเลเตอร์แบบอนุรักษ์จะเริ่มเสียพลังงาน ปรับ α แล้วดู
เปิดแล็บ →
การเผยแพร่ความรู้สู่สาธารณะ · Dancing Atomic Boy
ทำให้แสงเลเซอร์ของเราเต้นตามเพลงของคุณ
จุดแสงแต่ละจุดคือแหนบแสง กับดักเลเซอร์แบบเดียวกับที่ใช้จับอะตอมรูบิเดียมเดี่ยวในห้องปฏิบัติการของเรา วันนี้นักเต้นของเรายังสร้างจากแสง ขั้นต่อไปคือการบรรจุอะตอมจากกับดักแม่เหล็กเชิงแสงลงในกับดักที่กำลังเต้น
เลือกเพลงหรือจังหวะของเรา รับวิดีโอได้ในไม่กี่วินาที แล้วส่งท่าเต้นไปยังห้องปฏิบัติการจริง
งานวิจัยฉบับเข้าใจง่าย
บทความของเราในรูปอินโฟกราฟิก วิดีโอ และพอดแคสต์
บทความและโครงการ 36 เรื่อง แต่ละเรื่องอธิบายทั้งภาษาอังกฤษและภาษาไทยในช่อง YouTube ของ RCQT ตัวอย่าง 4 เรื่องอยู่ด้านล่างนี้
2026 · การเงินเชิงควอนตัมสมการแบล็ก–โชลส์ในการเงินเชิงปริมาณที่มีพารามิเตอร์แปรผัน: เส้นทางสู่สมการชเรอดิงเงอร์แบบทั่วไป
2026 · วัสดุ อุปกรณ์ และพลังงานแบบจำลองอิเล็กโทรเคมีของโครงสร้างพรุนแบบแฟรกทัลสำหรับแบตเตอรี่ลิเทียมไอออน
2025 · อะตอมเย็นและเซนเซอร์ควอนตัมDancing Atomic Boy (เด็กอะตอมเต้นรำ)
2025 · อะตอมเย็นและเซนเซอร์ควอนตัมกราวิมิเตอร์อะตอมเย็นยุคใหม่: การผสานแบบไฮบริดและการใช้งานภาคสนาม
สำหรับภาคอุตสาหกรรมและภาครัฐ
เราช่วยอะไรคุณได้บ้าง
- การจำลองเชิงควอนตัมด้วยอะตอมเย็น — ทำการทดลองบนฮาร์ดแวร์เครื่องจำลองของเราเอง ได้แก่ อะตอมเดี่ยวในแถวแหนบแสงที่ตั้งโปรแกรมได้ การกระตุ้นอะตอมสู่สถานะริดเบิร์ก รวมทั้งเลเซอร์ ระบบสุญญากาศ และวงจรควบคุมที่เราออกแบบและสร้างเอง
- เซนเซอร์ควอนตัม — เครื่องวัดแรงโน้มถ่วงด้วยอะตอม เครื่องวัดสนามแม่เหล็ก หรือเครื่องนำทาง รวมถึงเลเซอร์และระบบควบคุมที่ใช้กับเครื่องเหล่านี้ ออกแบบตามสิ่งที่คุณต้องการวัดและสร้างในห้องปฏิบัติการของเราเอง
- จัดหาชิ้นส่วน — เลเซอร์ความกว้างเส้นสเปกตรัมแคบ เครื่องขยายแสงแบบเทเปอร์ (tapered amplifier) วงจรขับ และชิ้นส่วนออปโตแมคคานิกส์ จำหน่ายโดยบริษัท LOQ Bloc จำกัด บริษัทสปินออฟของศูนย์
- อนุญาตให้ใช้สิทธิบัตร — สิทธิบัตรไทยที่ได้รับแล้ว 14 ฉบับ และอยู่ระหว่างพิจารณาอีก 4 ฉบับ
- รับวัดให้ — ด้วยเครื่องวิเคราะห์สัญญาณถึง 50 GHz เลเซอร์ความกว้างเส้นสเปกตรัมแคบพิเศษ กล้อง EMCCD และตัวมอดูเลตแสงเชิงพื้นที่ (SLM)
อ่านฉบับเต็ม
หนังสือ 7 เล่ม 13,135 หน้า
RCQT เขียนตำราในสาขาของตัวเอง ได้แก่ ไตรภาคอะตอมเย็นสามเล่ม (การทำความเย็นและการกักอะตอม การจำลองเชิงควอนตัม และการตรวจวัดเชิงควอนตัม) พร้อมเฉลยละเอียดที่ผ่านการตรวจสอบอัตโนมัติ 71,743 รายการ ตำรากลศาสตร์ควอนตัมระดับบัณฑิตศึกษาอีกสามเล่ม และหนังสือประวัติห้องปฏิบัติการ ไตรภาคอ่านและส่งต่อได้ฟรีภายใต้สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ ส่วนตำรากลศาสตร์ควอนตัมขอรับสำเนาได้
ภายในห้องปฏิบัติการ
สร้างที่นี่ ด้วยมือเรา
เครื่องมือที่เห็นในเว็บไซต์นี้ไม่ได้ซื้อมา ทั้งเลเซอร์ ทัศนอุปกรณ์ วงจรอิเล็กทรอนิกส์ และระบบสุญญากาศ เราออกแบบและประกอบเองที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่





ความมั่นคง
เทคโนโลยีควอนตัมเพื่อความมั่นคง
การใช้งาน 14 ด้าน ตั้งแต่การตรวจหาวัตถุระเบิด การวัดแรงโน้มถ่วงที่เป้าหมายล่องหนหลบไม่พ้น ไปจนถึงการนำทางโดยไม่พึ่ง GPS และระบบต่อต้านฝูงโดรน
แผนงาน →การศึกษา
วท.ม. และ ปร.ด. วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีควอนตัม
หลักสูตรนานาชาติของคณะวิทยาศาสตร์ สอนเป็นภาษาอังกฤษ เลือกได้ทั้งแผนทำวิทยานิพนธ์อย่างเดียวและแผนที่มีรายวิชา
หลักสูตร →มาเยี่ยมชม
การเดินทางมายัง RCQT
เดินทางจากสนามบิน สถานีรถไฟ หรือสถานีขนส่งแห่งที่ 3 และวิธีนัดเข้าชมห้องปฏิบัติการ
ข้อมูลสำหรับผู้เยี่ยมชม →ล่าสุด
-
พฤศจิกายน 2569
โครงการวิจัยหลัก 8 โครงการ ปี 2023–2030
ทุนสามปีจาก มช. คัดเลือกโครงการมุ่งเป้าได้ 6 โครงการในปี 2025 ภายใต้แผนยุทธศาสตร์ 2026–2030 โครงการวิจัยหลัก 5 ใน 8 โครงการของ RCQT ใช้โปรเซสเซอร์ควอนตัมของ IBM ผ่านความร่วมมือ มช.–NUS ใน IBM Quantum Network ส่วนโครงการเซนเซอร์ 3 โครงการเดินหน้าคู่ขนานกันไป
-
2 ตุลาคม 2569
ได้รับสิทธิบัตรเครื่องขยายแสงแบบเทเปอร์ 2 ฉบับ
สิทธิบัตรไทยเลขที่ 125394 และ 125395 คุ้มครองแท่นยึดชิปและแท่นยึดเลนส์โฟกัสของเครื่องขยายแสงแบบเทเปอร์ (TA) ของ RCQT ซึ่งขยายเลเซอร์จาก 15 mW เป็น 1.5 W ส่วนแท่นยึดชิ้นที่สามของชุดประกาศโฆษณาเมื่อ 31 สิงหาคม 2569 และอยู่ระหว่างพิจารณา
-
กันยายน 2569
ตำราไตรภาคอะตอมเย็นเสร็จสมบูรณ์
หนังสือสามเล่ม ได้แก่ Cooling and Trapping of Neutral Atoms, Cold-Atom Quantum Simulation และ Atom-Based Quantum Sensing and Metrology รวม 99 บท 5,303 หน้า พร้อมเฉลยละเอียดที่ผ่านการตรวจสอบอัตโนมัติ 71,743 รายการ
ศูนย์พี่น้อง · CEQT คณะวิศวกรรมศาสตร์
แผนงานเดียว สองศูนย์
RCQT สร้างและใช้งานเครื่องมือทดลอง ส่วน CEQT (ศูนย์ความเป็นเลิศด้านเทคโนโลยีควอนตัม) ดูแลว่าจะคำนวณอะไรบนเครื่องมือเหล่านั้นและจะควบคุมอย่างไร ทั้งการออกแบบอัลกอริทึม การจำลอง ซอฟต์แวร์และแพลตฟอร์ม และทฤษฎีพื้นฐาน หากสิ่งที่คุณต้องการคืออัลกอริทึมมากกว่าการวัด เริ่มต้นได้ที่งานประยุกต์ของ CEQT
YouTube · @RCQT-CMU
RCQT บน YouTube
คลิปบรรยาย ภาพจากห้องปฏิบัติการ และวิดีโออธิบายความรู้จากศูนย์วิจัยเทคโนโลยีควอนตัม
